Twoja oferta została przyjęta: to ważny krok w stronę nowego domu. Następnie ustalenia między Tobą a sprzedającym zostają zapisane w umowie kupna (koopovereenkomst).
Jest w niej coś więcej niż sama cena. Dokument określa też, kiedy otrzymasz dom, jakie ryzyka przejmujesz i na jakich warunkach możesz jeszcze wycofać się z zakupu.
Umowę kupna nazywa się czasem „tymczasową umową kupna” (voorlopig koopcontract). Nie daj się temu zwieść: po podpisaniu jesteś co do zasady związany umową, z zastrzeżeniem ustawowego czasu do namysłu i ewentualnie uzgodnionych warunków rozwiązujących.
Ten przewodnik dotyczy zakupu istniejącego domu przez kupującego będącego osobą prywatną.
1. Jakie ustalenia zawiera umowa kupna?
Umowa kupna zawiera między innymi:
- Dane kupującego i sprzedającego
- Informację, jaki dom i ewentualnie jaki grunt kupujesz
- Cenę zakupu i ustalenia dotyczące płatności
- Datę przeniesienia własności
- Stan, w jakim dom zostanie wydany
- Warunki rozwiązujące
- Ewentualne ustalenia szczególne i klauzule
Sprawdź, czy tekst zgadza się z Twoją ofertą i z ustaleniami poczynionymi później. Chodzi na przykład o obiecaną naprawę albo rzeczy, które zostają w domu.
Zadbaj o to, żeby ważne obietnice zostały zapisane na piśmie. Pozwala to uniknąć sporów o to, co dokładnie uzgodniono.
2. Co oznaczają „koszty kupującego” (kosten koper)?
Przy istniejących domach często podaje się „koszty kupującego” (kosten koper), w skrócie k.k. Oznacza to zazwyczaj, że jako kupujący płacisz podatek od przeniesienia własności (overdrachtsbelasting), jeśli jest należny, oraz koszty notarialnego przeniesienia własności i wpisu do rejestru. Oprócz tego możesz mieć koszty doradztwa hipotecznego, aktu hipotecznego (hypotheekakte), wyceny, pomocy agenta przy zakupie i ekspertyzy budowlanej (bouwkundige keuring). One też zazwyczaj obciążają Ciebie, ale nie wszystkie mieszczą się w pojęciu „koszty kupującego”.
Dlatego sprawdź, kto płaci które koszty. Umowa kupna może zawierać w tej sprawie odmienne ustalenia.
3. Jak działa ustawowy czas do namysłu?
Jako osoba prywatna kupująca dom masz zazwyczaj trzy dni ustawowego czasu do namysłu (wettelijke bedenktijd). Zaczyna się on w dniu następującym po dniu, w którym otrzymałeś egzemplarz umowy kupna podpisany przez obie strony.
W tym okresie możesz zrezygnować z zakupu bez podania przyczyny i bez kary.
Obliczenie wymaga uwagi: co najmniej dwa dni nie mogą być sobotą, niedzielą ani uznanym dniem świątecznym. Przez to czas do namysłu może trwać dłużej niż trzy dni kalendarzowe. Poproś wcześniej o sprawdzenie daty końcowej i zadbaj o to, żeby Twoje oświadczenie dotarło do sprzedającego na czas.
4. Czym są warunki rozwiązujące?
Warunki rozwiązujące (ontbindende voorwaarden) to ustalenia, dzięki którym w określonych sytuacjach możesz rozwiązać umowę bez kary umownej. Obowiązują tylko wtedy, gdy zostały uzgodnione i zapisane w umowie. Musisz też spełnić warunki, dotrzymać terminów i przedstawić dowody wskazane w Twojej umowie.
Zastrzeżenie finansowania (financieringsvoorbehoud)
To zastrzeżenie chroni Cię, jeśli nie możesz uzyskać uzgodnionego finansowania. W umowie zapisuje się na przykład, dla jakiej kwoty kredytu hipotecznego obowiązuje zastrzeżenie i w jakim terminie musisz mieć jasność.
Zazwyczaj musisz wykazać, że poważnie starałeś się o kredyt hipoteczny. Do rozwiązania umowy może być potrzebna jedna lub kilka odmów od kredytodawców oraz dodatkowe dokumenty.
Odmowa kredytu hipotecznego nie rozwiązuje umowy automatycznie. Musisz samodzielnie, w terminie i w uzgodniony sposób powołać się na zastrzeżenie.
Zastrzeżenie ekspertyzy budowlanej
Dzięki niemu na uzgodnionych warunkach możesz rozwiązać umowę, jeśli ekspertyza wykaże określone usterki lub koszty naprawy.
Często uzgadnia się kwotę graniczną dla napraw, które są konieczne od razu. Czasem prawo do rozwiązania umowy daje też zalecenie dalszego badania specjalistycznego. O tym, kiedy możesz z tego skorzystać, decyduje dokładne brzmienie umowy.
Inne zastrzeżenia
Zależnie od swojej sytuacji możesz na przykład uzgodnić zastrzeżenia dotyczące:
- Uzyskania Nationale Hypotheek Garantie (NHG)
- Sprzedaży Twojego obecnego domu
- Uzyskania wymaganego pozwolenia
- Wyniku badania fundamentów
Te warunki nie są oczywistością. Musisz je uzgodnić ze sprzedającym.
5. Dlaczego terminy są tak ważne?
W umowie kupna zapisane są różne terminy. Chodzi na przykład o datę dotyczącą finansowania, ekspertyzy budowlanej i przedstawienia gwarancji bankowej.
Zanotuj zarówno termin na badanie lub finansowanie, jak i ostateczną datę, do której oświadczenie o rozwiązaniu umowy musi zostać doręczone.
Potrzebujesz więcej czasu? Poproś o przedłużenie przed upływem terminu. Sprzedający nie musi się na to zgodzić. Uzgodnione przedłużenie zapisz na piśmie.
Jeśli termin upłynie bez ważnego rozwiązania umowy lub przedłużenia, możesz stracić ochronę, jaką daje zastrzeżenie.
6. Czym są kaucja i gwarancja bankowa?
Sprzedający chce mieć pewność, że wywiążesz się z ustaleń. Dlatego często uzgadnia się kaucję (waarborgsom) lub gwarancję bankową (bankgarantie) w wysokości 10% ceny zakupu.
Przy kaucji wpłacasz kwotę na rachunek notariusza. Przy przeniesieniu własności jest ona zazwyczaj zaliczana na poczet kwoty, którą masz jeszcze do zapłaty.
Przy gwarancji bankowej bank lub inny podmiot udziela gwarancji na uzgodnionych warunkach. Gwarancja zostaje zasadnie uruchomiona i gwarant wypłaca pieniądze? Wtedy zazwyczaj musisz mu tę kwotę zwrócić. Gwarancja bankowa nie jest więc ubezpieczeniem, które zdejmuje z Ciebie obowiązek zapłaty.
Sprawdź kwotę i ostateczną datę w swojej umowie.
7. Jakie ustalenia dotyczą stanu domu?
W wielu wzorach umów zapisano, że dom musi mieć cechy potrzebne do normalnego używania go jako domu mieszkalnego. Nie oznacza to, że dom jest idealny ani że sprzedający musi zrekompensować każdą usterkę.
Ważne są ustalenia dotyczące znanych usterek, Twojego własnego badania i klauzul dodatkowych.
Dlatego pytaj o przecieki, przebudowy, problemy z fundamentami i inne szczególne okoliczności. Przeczytaj też kwestionariusz wypełniony przez sprzedającego. Są sygnały wskazujące na problem? W razie potrzeby zleć ich dokładniejsze zbadanie.
Ekspertyza budowlana pomaga rozpoznać ryzyka, ale nie wykrywa każdej ukrytej usterki.
8. Jakie klauzule szczególne pojawiają się często?
Klauzule dodatkowe mogą przenosić ryzyka na Ciebie jako kupującego. O tym, jak daleko to sięga, decyduje dokładne sformułowanie.
- Klauzula wieku budynku (ouderdomsclausule): sprzedający ogranicza swoją odpowiedzialność za usterki w starszym domu. Niektóre teksty sięgają dalej niż same usterki wynikające z wieku.
- Klauzula o niezamieszkiwaniu przez sprzedającego (niet-zelfbewoningsclausule): sprzedający sam nie mieszkał w domu i ogranicza swoją odpowiedzialność za cechy i usterki, których z tego powodu nie zna.
- Klauzula azbestowa (asbestclausule): sprzedający ogranicza swoją odpowiedzialność za obecność azbestu. Koszty badania i usunięcia mogą przez to obciążać Ciebie.
Te klauzule nie oznaczają automatycznie, że z domem jest coś nie tak. Mogą jednak ograniczyć Twoje możliwości późniejszego dochodzenia roszczeń od sprzedającego. Dlatego poproś o ich wyjaśnienie przed podpisaniem.
Inne postanowienia szczególne mogą dotyczyć na przykład dzierżawy wieczystej gruntu (erfpacht), prawa przejścia lub przejazdu przez cudzą działkę (recht van overpad), obowiązku samodzielnego zamieszkania w domu albo zakazu odsprzedaży. Sprawdź, jakie zobowiązania obowiązują nadal po tym, jak zostaniesz właścicielem.
9. Co zostaje w domu i kiedy dostajesz klucze?
Do umowy dołączona jest zazwyczaj lista rzeczy (lijst van zaken). Wynika z niej, które rzeczy zostają, które sprzedający zabiera, a które ewentualnie proponuje do odkupienia.
Chodzi na przykład o zasłony, oświetlenie, sprzęt kuchenny i osłony przeciwsłoneczne. Sprawdź, czy lista zgadza się z Twoimi oczekiwaniami.
W umowie zapisana jest też data przeniesienia własności. Tuż przed przeniesieniem odbywa się zazwyczaj odbiór końcowy. Sprawdzasz wtedy między innymi stan domu i to, czy uzgodnione rzeczy są na miejscu.
Następnie podpisujesz u notariusza akt przeniesienia własności (leveringsakte). Przeniesienie własności zostaje zakończone przez wpisanie tego aktu w Kadaster.
10. Co, jeśli ktoś nie wywiąże się z ustaleń?
Ty lub sprzedający nie wywiązujecie się ze zobowiązań? Skutki mogą być poważne.
Wiele umów kupna zawiera zapis o karze umownej. Przy rozwiązaniu umowy z powodu niewykonania zobowiązań kara wynosi często 10% ceny zakupu. Przy domu za 350 000 € jest to 35 000 €.
Taka kara nie powstaje automatycznie przy każdym opóźnieniu. Zazwyczaj druga strona musi najpierw zostać formalnie wezwana do wykonania zobowiązania i dostać jeszcze możliwość wywiązania się z ustaleń. Umowa określa, jakie kroki są potrzebne. Zależnie od okoliczności w grę mogą wchodzić także inne koszty lub dodatkowe odszkodowanie.
We Własny Dom przechodzimy przez umowę kupna razem z Tobą. Wyjaśniamy, które ustalenia, terminy i klauzule są dla Ciebie ważne, żebyś rozumiał, co podpisujesz.
Ten przewodnik zawiera ogólne wyjaśnienia. Decydujące znaczenie mają tekst Twojej własnej umowy kupna i Twoja sytuacja.
