Je bod is geaccepteerd: een belangrijke stap richting je nieuwe woning. Vervolgens worden de afspraken tussen jou en de verkoper vastgelegd in een koopovereenkomst.
Hierin staat meer dan alleen de koopprijs. Het document bepaalt ook wanneer je de woning krijgt, welke risico’s je overneemt en onder welke voorwaarden je de koop nog kunt beëindigen.
De koopovereenkomst wordt soms een ‘voorlopig koopcontract’ genoemd. Laat je hierdoor niet misleiden: na ondertekening ben je in principe gebonden, behoudens de wettelijke bedenktijd en eventuele afgesproken ontbindende voorwaarden.
Deze gids gaat over de aankoop van een bestaande woning door een particuliere koper.
1. Welke afspraken staan in de koopovereenkomst?
In de koopovereenkomst staan onder andere:
- De gegevens van koper en verkoper
- Welke woning en eventuele grond je koopt
- De koopprijs en betalingsafspraken
- De datum van de overdracht
- De staat waarin de woning wordt geleverd
- De ontbindende voorwaarden
- Eventuele bijzondere afspraken en clausules
Controleer of de tekst overeenkomt met je bod en de afspraken die daarna zijn gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan een toegezegde reparatie of spullen die achterblijven.
Laat belangrijke toezeggingen schriftelijk vastleggen. Dat voorkomt discussie over wat precies is afgesproken.
2. Wat betekent ‘kosten koper’?
Bij bestaande woningen staat vaak ‘kosten koper’, afgekort k.k. Dit betekent doorgaans dat je als koper de overdrachtsbelasting, als deze verschuldigd is, en de kosten voor de notariële levering en inschrijving betaalt. Daarnaast heb je mogelijk kosten voor hypotheekadvies, een hypotheekakte, taxatie, aankoopbegeleiding en een bouwkundige keuring. Deze komen meestal ook voor je rekening, maar vallen niet allemaal onder de term ‘kosten koper’.
Controleer daarom wie welke kosten betaalt. De koopovereenkomst kan hierover afwijkende afspraken bevatten.
3. Hoe werkt de wettelijke bedenktijd?
Als particuliere koper van een woning heb je doorgaans drie dagen wettelijke bedenktijd. Deze begint op de dag nadat je een door beide partijen ondertekend exemplaar van de koopovereenkomst hebt ontvangen.
Binnen deze periode kun je zonder opgave van reden en zonder boete van de koop afzien.
De berekening vraagt aandacht: minstens twee dagen mogen geen zaterdag, zondag of erkende feestdag zijn. Daardoor kan de bedenktijd langer duren dan drie kalenderdagen. Laat de einddatum vooraf controleren en zorg dat je mededeling de verkoper tijdig bereikt.
4. Wat zijn ontbindende voorwaarden?
Ontbindende voorwaarden zijn afspraken waarmee je de koop in bepaalde situaties kunt beëindigen zonder contractuele boete. Ze gelden alleen als ze zijn afgesproken en opgenomen. Ook moet je voldoen aan de voorwaarden, termijnen en bewijsstukken die in je contract staan.
Financieringsvoorbehoud
Dit voorbehoud beschermt je als je de afgesproken financiering niet kunt krijgen. In de overeenkomst staat bijvoorbeeld voor welk hypotheekbedrag het voorbehoud geldt en binnen welke termijn je duidelijkheid moet hebben.
Je moet meestal aantonen dat je serieus hebt geprobeerd de hypotheek te verkrijgen. Voor ontbinding kunnen één of meer afwijzingen van geldverstrekkers en aanvullende documenten nodig zijn.
Een hypotheekafwijzing beëindigt de koop niet automatisch. Je moet zelf tijdig en op de afgesproken manier een beroep doen op het voorbehoud.
Voorbehoud van bouwkundige keuring
Hiermee kun je onder de afgesproken voorwaarden ontbinden als uit de keuring bepaalde gebreken of herstelkosten blijken.
Vaak wordt een grensbedrag afgesproken voor direct noodzakelijk herstel. Soms geeft ook een advies voor specialistisch vervolgonderzoek recht op ontbinding. De precieze tekst bepaalt wanneer je hiervan gebruik kunt maken.
Andere voorbehouden
Afhankelijk van je situatie kun je bijvoorbeeld afspraken maken over:
- Het verkrijgen van Nationale Hypotheek Garantie
- De verkoop van je huidige woning
- Het verkrijgen van een benodigde vergunning
- De uitkomst van funderingsonderzoek
Deze voorwaarden zijn niet vanzelfsprekend. Je moet ze met de verkoper overeenkomen.
5. Waarom zijn de termijnen zo belangrijk?
In de koopovereenkomst staan verschillende deadlines. Denk aan de datum voor de financiering, de bouwkundige keuring en het stellen van een bankgarantie.
Noteer zowel de onderzoeks- of financieringsdeadline als de uiterste datum waarop een ontbindingsmededeling ontvangen moet zijn.
Heb je meer tijd nodig? Vraag dan vóór het verstrijken van de termijn om verlenging. De verkoper hoeft hiermee niet akkoord te gaan. Leg een overeengekomen verlenging schriftelijk vast.
Als een termijn verstrijkt zonder geldige ontbinding of verlenging, kun je de bescherming van het voorbehoud verliezen.
6. Wat zijn een waarborgsom en bankgarantie?
De verkoper wil zekerheid dat je je afspraken nakomt. Daarom wordt vaak een waarborgsom of bankgarantie afgesproken van 10% van de koopprijs.
Bij een waarborgsom stort je het bedrag op de rekening van de notaris. Bij de overdracht wordt dit doorgaans verrekend met het bedrag dat je nog moet betalen.
Bij een bankgarantie staat een bank of andere aanbieder onder de afgesproken voorwaarden garant. Wordt de garantie terecht ingeroepen en betaalt de aanbieder uit? Dan moet je dat bedrag doorgaans terugbetalen. Een bankgarantie is dus geen verzekering die je betalingsverplichting wegneemt.
Controleer het bedrag en de uiterste datum in je overeenkomst.
7. Welke afspraken gelden over de staat van de woning?
In veel modelovereenkomsten staat dat de woning de eigenschappen moet hebben die nodig zijn voor normaal gebruik als woning. Dat betekent niet dat de woning perfect is of dat de verkoper ieder gebrek moet vergoeden.
De afspraken over bekende gebreken, je eigen onderzoek en aanvullende clausules zijn belangrijk.
Vraag daarom naar lekkages, verbouwingen, funderingsproblemen en andere bijzonderheden. Lees ook de vragenlijst van de verkoper. Zijn er signalen van een probleem? Laat deze dan zo nodig nader onderzoeken.
Een bouwkundige keuring helpt om risico’s in beeld te brengen, maar ontdekt niet ieder verborgen gebrek.
8. Welke bijzondere clausules komen vaak voor?
Aanvullende clausules kunnen risico’s bij jou als koper neerleggen. De exacte formulering bepaalt hoe ver dit gaat.
- Ouderdomsclausule: de verkoper beperkt zijn aansprakelijkheid voor gebreken bij een oudere woning. Sommige teksten gaan verder dan alleen ouderdomsgebreken.
- Niet-zelfbewoningsclausule: de verkoper heeft niet zelf in de woning gewoond en beperkt zijn aansprakelijkheid voor eigenschappen en gebreken waarmee hij daardoor niet bekend is.
- Asbestclausule: de verkoper beperkt zijn aansprakelijkheid voor de aanwezigheid van asbest. Onderzoek en verwijdering kunnen daardoor voor jouw rekening komen.
Deze clausules betekenen niet automatisch dat er iets mis is met de woning. Ze kunnen je mogelijkheden om de verkoper later aan te spreken wel beperken. Laat ze daarom vóór ondertekening uitleggen.
Andere bijzondere bepalingen kunnen bijvoorbeeld gaan over erfpacht, rechten van overpad, zelfbewoning of een verbod op doorverkoop. Controleer welke verplichtingen blijven gelden nadat je eigenaar bent geworden.
9. Wat blijft er achter en wanneer krijg je de sleutel?
Bij de overeenkomst hoort meestal een lijst van zaken. Hierop staat welke spullen achterblijven, meegaan of eventueel ter overname worden aangeboden.
Denk aan gordijnen, verlichting, keukenapparatuur en zonwering. Controleer of de lijst overeenkomt met je verwachtingen.
Ook de overdrachtsdatum staat in de overeenkomst. Vlak vóór de overdracht vindt meestal een eindinspectie plaats. Je controleert dan onder andere de staat van de woning en of afgesproken zaken aanwezig zijn.
Daarna teken je bij de notaris de leveringsakte. De eigendomsoverdracht wordt voltooid door inschrijving daarvan bij het Kadaster.
10. Wat als iemand de afspraken niet nakomt?
Kom jij of komt de verkoper de verplichtingen niet na? Dan kunnen de gevolgen groot zijn.
In veel koopovereenkomsten staat een boeteregeling. Bij ontbinding wegens tekortkoming bedraagt de boete vaak 10% van de koopprijs. Bij een woning van € 350.000 is dat € 35.000.
Zo’n boete ontstaat niet bij iedere vertraging automatisch. Meestal moet de andere partij eerst formeel worden aangemaand en nog gelegenheid krijgen om de afspraak na te komen. De overeenkomst bepaalt welke stappen nodig zijn. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen ook andere kosten of aanvullende schadevergoeding aan de orde zijn.
Bij Własny Dom nemen wij de koopovereenkomst samen met je door. Wij leggen uit welke afspraken, termijnen en clausules voor jou belangrijk zijn, zodat je begrijpt waarvoor je tekent.
Deze gids geeft algemene uitleg. De tekst van je eigen koopovereenkomst en je persoonlijke situatie zijn bepalend.
