Kupno domu to duży krok. Być może masz już na oku konkretną nieruchomość, ale zastanawiasz się, ile możesz na nią pożyczyć. Odpowiedź zależy nie tylko od Twojej pensji.
Kredytodawca bierze pod uwagę między innymi Twoje dochody, zobowiązania finansowe, oprocentowanie kredytu i wartość domu. Kupujesz razem z partnerem? Wtedy zazwyczaj liczą się oba dochody i sytuacja finansowa obu osób.
W tym przewodniku wyjaśniamy krok po kroku, jak to działa, żeby dobrze się przygotować, zanim zaczniesz szukać domu.
Czym jest kredyt hipoteczny?
Kredyt hipoteczny (hypotheek) to pożyczka, którą zaciągasz na zakup domu. Pieniądze pożyczasz zazwyczaj w banku lub u innego kredytodawcy. Od pożyczonej kwoty płacisz odsetki. Oprócz tego zwykle spłacasz kredyt w ratach. Nazywa się to spłatą kapitału (aflossen).
Dom stanowi zabezpieczenie dla kredytodawcy. Oznacza to, że w określonych okolicznościach kredytodawca ma prawo sprzedać dom, jeśli nie wywiązujesz się ze swoich zobowiązań płatniczych.
Kredyt hipoteczny zaciąga się często na 30 lat. W tym czasie co miesiąc płacisz odsetki oraz, zależnie od wybranego rodzaju kredytu, ratę kapitałową.
Jak ustala się, ile możesz pożyczyć?
Przy obliczaniu maksymalnego kredytu hipotecznego ważne są dwa pytania:
- Ile możesz pożyczyć na podstawie swoich dochodów? Nazywa się to oceną dochodów (inkomenstoets).
- Ile możesz pożyczyć na podstawie wartości domu? Tutaj liczy się wartość rynkowa ustalona przez rzeczoznawcę.
Obie granice są ważne. Nawet jeśli Twoje dochody pozwalają na wysoki kredyt, przy zwykłym zakupie domu zazwyczaj nie pożyczysz więcej, niż dom jest wart. Działa to też w drugą stronę: wysoka wartość domu nie oznacza automatycznie, że Twoje dochody wystarczą na pożyczenie całej kwoty.
Przykład
Załóżmy, że:
- Na podstawie dochodów możesz pożyczyć maksymalnie 320 000 €.
- Dom, który chcesz kupić, został wyceniony na 300 000 €.
W tym przykładzie na zakup dostaniesz zwykle najwyżej 300 000 € kredytu hipotecznego. Są wyjątki, na przykład dla określonych rozwiązań zmniejszających zużycie energii.
1. Ocena dochodów: ile jesteś w stanie płacić?
Przy ocenie dochodów kredytodawca oblicza, jaką część dochodów możesz bezpiecznie przeznaczać na raty kredytu. Liczy się nie tylko to, ile zarabiasz teraz, ale też to, na ile te dochody są pewne i trwałe.
Kredytodawca stosuje przy tym ustawowe normy kredytowe. Są one ustalane co roku i uwzględniają między innymi wysokość dochodów i oprocentowanie. Na wynik wpływają także istniejące zobowiązania finansowe.
Podstawą obliczeń jest dochód przyjmowany do oceny (toetsinkomen). To dochód, który kredytodawca może uwzględnić zgodnie z obowiązującymi zasadami i warunkami. Może się on różnić od kwoty, którą faktycznie otrzymałeś w danym roku.
Umowa na czas nieokreślony
Masz umowę o pracę na czas nieokreślony? Wtedy zazwyczaj liczy się Twój roczny dochód brutto. To wynagrodzenie przed odliczeniem podatków i innych potrąceń.
Oprócz pensji podstawowej mogą się liczyć określone stałe lub wystarczająco trwałe składniki, takie jak dodatek wakacyjny, a czasem stała premia na koniec roku. Kredytodawca ocenia, które dochody można uwzględnić.
Twój pracodawca może w tym celu wypełnić zaświadczenie pracodawcy (werkgeversverklaring). Zawiera ono informacje o Twoim zatrudnieniu i dochodach. Czasem dochód można ustalić także w inny sposób, na przykład na podstawie danych o Twojej historii zatrudnienia.
Umowa na czas określony
Masz umowę na czas określony? Także wtedy możesz mieć szansę na kredyt hipoteczny.
Ważną możliwością jest deklaracja zamiaru (intentieverklaring). Pracodawca oświadcza w niej, że zamierza kontynuować Twoje zatrudnienie po zakończeniu umowy na czas określony, na przykład jeśli Twoje wyniki w pracy i sytuacja firmy się nie zmienią.
Nie masz deklaracji zamiaru? Wtedy mogą istnieć inne sposoby oceny dochodów, na przykład na podstawie historii zatrudnienia. To, jakie są możliwości, zależy od kredytodawcy i od Twojej sytuacji.
Praca przez agencję, na wezwanie lub zmienne dochody
Pracujesz przez agencję pracy tymczasowej, masz umowę na wezwanie albo Twoje dochody różnią się z miesiąca na miesiąc? Nie oznacza to automatycznie, że nie dostaniesz kredytu hipotecznego.
Kredytodawca będzie jednak chciał ocenić, na ile stabilne są Twoje dochody. Może w tym celu sprawdzić na przykład Twoje dochody z poprzednich lat albo odpowiednie zaświadczenie o Twojej sytuacji dochodowej.
Ponieważ warunki się różnią, warto wcześniej omówić swoją sytuację z doradcą hipotecznym.
Własna firma lub samozatrudnienie (zzp’er)
Jako przedsiębiorca zazwyczaj nie dostajesz stałej miesięcznej pensji. Dlatego kredytodawca przygląda się Twojej firmie i dochodom, które z niej uzyskujesz.
Przy ocenie bierze się pod uwagę między innymi wyniki firmy z określonego okresu oraz to, czy można oczekiwać, że Twoje dochody będą wystarczająco trwałe. Czasem sporządza się w tym celu oświadczenie o dochodach dla przedsiębiorców (inkomensverklaring).
Prowadzisz działalność dopiero od niedawna? Także wtedy mogą istnieć możliwości, ale warunki zależą od sytuacji i od kredytodawcy. Doradca może sprawdzić razem z Tobą, jakie dokumenty są potrzebne i jak zostanie ustalony Twój dochód przyjmowany do oceny.
2. Jak liczy się dochód Twojego partnera?
Kupujesz dom razem z partnerem i razem składacie wniosek o kredyt hipoteczny? Wtedy można uwzględnić dochody Was obojga.
Od 2023 roku przy wspólnej ocenie dochodów przyjmuje się 100% obu dochodów. Oznacza to, że oba dochody liczą się w całości, o ile zgodnie z warunkami zostaną uznane za dochód przyjmowany do oceny. Nie zawsze jest to więc to samo co zsumowanie dwóch rocznych pensji zapisanych na papierze.
Przykład
Załóżmy, że:
- Twój dochód przyjmowany do oceny wynosi 40 000 € brutto rocznie
- Dochód przyjmowany do oceny Twojego partnera wynosi 30 000 € brutto rocznie
Kredytodawca może wtedy we wspólnym obliczeniu przyjąć łączny dochód w wysokości 70 000 € brutto rocznie.
To, ile możecie dzięki temu pożyczyć, zależy następnie także między innymi od oprocentowania, ewentualnych długów i wartości domu.
Czy długi mojego partnera też się liczą?
Tak. Jeśli razem składacie wniosek o kredyt hipoteczny, kredytodawca bierze pod uwagę zobowiązania finansowe Was obojga. Twój partner ma na przykład dług studencki, pożyczkę gotówkową albo umowę leasingu prywatnego samochodu (private lease)? To może obniżyć Wasz wspólny maksymalny kredyt hipoteczny.
Czy oboje odpowiadamy za kredyt hipoteczny?
Jeśli zaciągacie kredyt hipoteczny razem, zazwyczaj oboje odpowiadacie za cały dług. Nazywa się to odpowiedzialnością solidarną (hoofdelijke aansprakelijkheid). Jedno z Was nie jest już w stanie płacić? Wtedy kredytodawca może zażądać spłaty od drugiej osoby.
Dlatego warto wspólnie zastanowić się, co się stanie, gdy Wasza sytuacja się zmieni, na przykład w razie rozstania, utraty pracy lub śmierci jednego z Was. Doradca hipoteczny pomoże Wam omówić skutki i możliwe rozwiązania.
3. Wartość domu
Oprócz dochodów kredytodawca bierze pod uwagę wartość domu. W Holandii przy zwykłym zakupie domu można zazwyczaj pożyczyć maksymalnie 100% wartości rynkowej.
Wartość rynkową ustala zwykle niezależny rzeczoznawca. Ocenia on różne cechy domu, takie jak położenie, stan techniczny i porównywalne domy w okolicy.
Przykład: oferujesz więcej, niż dom jest wart
Załóżmy, że:
- Kupujesz dom za 310 000 €.
- Rzeczoznawca ustala wartość rynkową na 300 000 €.
- Twoje dochody wystarczają, żeby pożyczyć 300 000 €.
W takim przypadku na zwykły zakup pożyczysz zazwyczaj maksymalnie 300 000 €. Różnicę w wysokości 10 000 € musisz zapłacić samodzielnie. Oprócz tego potrzebujesz środków własnych na koszty dodatkowe.
Warto o tym pamiętać, gdy przebijasz cenę wywoławczą. Wyższa oferta może pomóc w zakupie domu, ale kwoty powyżej wartości z wyceny zazwyczaj nie sfinansujesz zwykłym kredytem hipotecznym.
4. Dlaczego potrzebujesz środków własnych?
Kupując dom, płacisz zazwyczaj więcej niż samą cenę zakupu. Dochodzą do tego koszty dodatkowe. Ponieważ zwykle możesz pożyczyć najwyżej tyle, ile wynosi wartość rynkowa domu, te koszty często musisz pokryć z własnych pieniędzy.
Chodzi na przykład o:
- Koszty notarialne
- Koszty wyceny
- Koszty doradztwa hipotecznego i pośrednictwa
- Ewentualne koszty ekspertyzy budowlanej (bouwkundige keuring)
- Podatek od przeniesienia własności (overdrachtsbelasting), jeśli nie przysługuje Ci zwolnienie
- Koszty Nationale Hypotheek Garantie, jeśli się na nią zdecydujesz i spełniasz warunki
Wysokość tych kosztów zależy od domu i od sytuacji. Dlatego poproś wcześniej o zestawienie. Dzięki temu wiesz, ile mniej więcej oszczędności potrzebujesz, i unikasz niespodzianek.
Pamiętaj też o pieniądzach na przykład na przeprowadzkę, urządzenie domu, utrzymanie i ewentualne prace w domu.
5. Które długi wpływają na Twój kredyt hipoteczny?
Kredytodawca bierze pod uwagę nie tylko to, co wpływa na Twoje konto, ale też Twoje istniejące zobowiązania finansowe. Jeśli co miesiąc musisz już płacić inne kwoty, na raty kredytu hipotecznego zostaje mniej miejsca.
Przykłady to:
- Pożyczka gotówkowa
- Kredyt odnawialny
- Umowa leasingu prywatnego samochodu
- Dług studencki
- Telefon kupiony na raty
- Niektóre zobowiązania alimentacyjne
Nie każde zobowiązanie jest uwzględniane w ten sam sposób. Kredytodawca ocenia, co ma zastosowanie w Twojej sytuacji.
Dług studencki
Masz dług studencki w DUO? Musisz go zgłosić we wniosku o kredyt hipoteczny. Kredytodawca bierze wtedy zazwyczaj pod uwagę miesięczną kwotę, którą płacisz do DUO.
W niektórych sytuacjach przyjmuje się inną kwotę, na przykład gdy ze względu na dochody tymczasowo płacisz mniej albo gdy masz okres bez spłat. Doradca wyjaśni Ci, jaka kwota obowiązuje przy Twoim wniosku.
Uwaga: nawet jeśli jakiegoś zobowiązania nie widać od razu w zestawieniu kredytów, musisz je uczciwie zgłosić. Dzięki temu kredytodawca może dobrze ocenić, jaki kredyt hipoteczny pasuje do Twojej sytuacji.
6. Jaki wpływ ma oprocentowanie kredytu?
Odsetki to opłata za pożyczenie pieniędzy. Wysokość oprocentowania wpływa na Twoje miesięczne raty oraz na to, ile maksymalnie możesz pożyczyć.
Przy wyższym oprocentowaniu płacisz więcej odsetek od kredytu. Przez to może zostać mniej miejsca na zaciągnięcie kredytu hipotecznego. Przy niższym oprocentowaniu możliwości kredytowe mogą być większe.
Zaciągając kredyt hipoteczny, zazwyczaj wybierasz, na jak długo oprocentowanie jest stałe. Nazywa się to okresem stałego oprocentowania (rentevaste periode). W tym okresie Twoja stopa procentowa się nie zmienia, nawet jeśli zmieniają się stopy rynkowe.
Możesz na przykład wybrać krótszy lub dłuższy okres stałego oprocentowania. Dłuższy okres daje na dłużej jasność co do oprocentowania. Krótszy okres może oznaczać, że Twoje oprocentowanie zmieni się wcześniej. Przy ocenie dochodów dla okresu stałego oprocentowania krótszego niż dziesięć lat może obowiązywać osobna stopa przyjmowana do obliczeń (toetsrente).
Poproś o poradę, który wybór pasuje do Twojej sytuacji finansowej i Twojej potrzeby pewności.
7. Jakie są rodzaje kredytów hipotecznych?
Rodzaj kredytu hipotecznego określa, w jaki sposób spłacasz pożyczkę. Wpływa to na Twoje miesięczne raty i na dług, który pozostaje z upływem czasu.
Kredyt annuitetowy (annuïteitenhypotheek)
Przy kredycie annuitetowym w okresie stałego oprocentowania płacisz zazwyczaj co miesiąc tę samą kwotę brutto, na którą składają się odsetki i spłata kapitału.
Na początku większą część tej kwoty stanowią odsetki, a mniejszą spłata kapitału. W miarę jak kredyt maleje, płacisz mniej odsetek i spłacasz więcej kapitału.
Miesięczne obciążenie netto może się zmieniać, między innymi dlatego, że zmienia się korzyść podatkowa.
Kredyt liniowy (lineaire hypotheek)
Przy kredycie liniowym co miesiąc spłacasz równą część kapitału. Oprócz tego płacisz odsetki od długu, który jeszcze pozostał.
Ponieważ dług stale maleje, z czasem płacisz coraz mniej odsetek. Twoje miesięczne raty brutto są więc na początku wyższe, a potem stopniowo maleją.
Kredyt bez spłaty kapitału (aflossingsvrije hypotheek)
Przy kredycie bez spłaty kapitału w okresie kredytowania płacisz co do zasady tylko odsetki. Kredyt nie jest spłacany automatycznie. Na koniec okresu kredytowania dług nadal więc istnieje i musisz być w stanie go spłacić albo sfinansować na nowo.
Nie każdy może zaciągnąć cały kredyt hipoteczny w formie bez spłaty kapitału. Poza tym odsetek od nowego kredytu bez spłaty kapitału na własny dom zazwyczaj nie można odliczyć od podatku. Dlatego dokładnie omów, co to oznacza w Twojej sytuacji.
8. Czym jest odliczenie odsetek od kredytu hipotecznego?
Odliczenie odsetek od kredytu hipotecznego (hypotheekrenteaftrek) to ulga podatkowa, dzięki której pod pewnymi warunkami możesz odliczyć zapłacone odsetki od kredytu na własny dom w zeznaniu o podatku dochodowym.
Nie oznacza to, że odzyskujesz wszystkie zapłacone odsetki. Odliczenie obniża dochód, od którego płacisz podatek. Twoja rzeczywista korzyść zależy od Twojej sytuacji i od obowiązujących przepisów podatkowych.
W przypadku nowego długu na własny dom obowiązuje zazwyczaj zasada, że aby mieć prawo do odliczenia odsetek, musisz spłacić kredyt w ciągu maksymalnie 30 lat co najmniej według schematu annuitetowego. Dla istniejących kredytów hipotecznych mogą obowiązywać inne zasady.
Doradca hipoteczny lub doradca podatkowy może obliczyć, co ta ulga oznacza dla Ciebie.
9. Czym jest Nationale Hypotheek Garantie?
Nationale Hypotheek Garantie, w skrócie NHG, to gwarancja, która pod pewnymi warunkami daje dodatkowe zabezpieczenie przy zaciąganiu kredytu hipotecznego.
Z powodu określonych okoliczności nie jesteś już w stanie spłacać kredytu hipotecznego? Wtedy NHG może razem z Tobą i kredytodawcą poszukać możliwych rozwiązań. Jeśli sprzedaż domu jest konieczna i po niej zostaje dług (restschuld), NHG może go pod pewnymi warunkami umorzyć. Nie dzieje się to automatycznie.
Kredyt hipoteczny z NHG ma często niższe oprocentowanie. Płacisz jednak jednorazową opłatę za gwarancję.
W 2026 roku limit NHG wynosi 470 000 €. Przy finansowaniu obejmującym rozwiązania zmniejszające zużycie energii limit może pod pewnymi warunkami wzrosnąć do 498 200 €. Kwota powyżej zwykłego limitu musi wtedy zostać w całości przeznaczona na te rozwiązania. Jednorazowy koszt NHG wynosi w 2026 roku 0,4% kwoty kredytu hipotecznego.
Od 1 stycznia 2027 roku limit NHG wzrasta do 500 000 €, a przy rozwiązaniach zmniejszających zużycie energii do 530 000 €, na obowiązujących warunkach. Sprawdź u swojego doradcy, jakie zasady mają zastosowanie do Twojego wniosku.
10. Czy możesz pożyczyć więcej na poprawę efektywności energetycznej?
Chcesz, żeby dom zużywał mniej energii, na przykład dzięki ociepleniu lub pompie ciepła? Wtedy pod pewnymi warunkami możesz mieć możliwość pożyczenia dodatkowej kwoty.
Obowiązują tu dwie różne granice:
- Granica wynikająca z Twoich dochodów. Zależnie między innymi od etykiety energetycznej i obowiązujących zasad może być dostępna dodatkowa kwota kredytu na rozwiązania zmniejszające zużycie energii.
- Granica wynikająca z wartości domu. Przy rozwiązaniach zmniejszających zużycie energii łączny kredyt hipoteczny może pod pewnymi warunkami wynieść maksymalnie 106% wartości domu.
Nie oznacza to, że każdy może automatycznie pożyczyć o 6% więcej. Dodatkowa kwota jest przeznaczona na dozwolone rozwiązania zmniejszające zużycie energii, a kredytodawca ocenia, czy takie finansowanie jest możliwe w Twojej sytuacji.
11. Jak przebiega wniosek o kredyt hipoteczny?
Zaciągnięcie kredytu hipotecznego składa się zazwyczaj z następujących kroków:
- Omówienie możliwości. Razem z doradcą hipotecznym ustalasz swoje dochody, długi, oszczędności i oczekiwania. Dzięki temu otrzymujesz wstępną informację o swoich możliwościach.
- Szukanie domu. Znając swój budżet, możesz szukać domów w bardziej ukierunkowany sposób. Weź przy tym pod uwagę także koszty dodatkowe i miesięczne raty, jakie chcesz płacić.
- Złożenie oferty. Znalazłeś odpowiedni dom? Wtedy możesz złożyć ofertę. Wcześniej omów, czy chcesz zawrzeć w niej zastrzeżenie finansowania (financieringsvoorbehoud). Dzięki niemu na uzgodnionych warunkach i w uzgodnionym terminie możesz odstąpić od zakupu, jeśli nie uda Ci się uzyskać finansowania.
- Złożenie wniosku o kredyt hipoteczny. Po uzgodnieniu warunków zakupu razem z doradcą zbierasz dokumenty do wniosku. Kredytodawca ocenia Twoją sytuację finansową i dom.
- Wycena domu. Rzeczoznawca ustala wartość rynkową domu. Kredytodawca wykorzystuje tę wartość przy ocenie wniosku.
- Wizyta u notariusza. Gdy kredyt hipoteczny jest załatwiony i wszystkie ustalenia zostały spełnione, podpisujesz u notariusza dokumenty dotyczące przeniesienia własności i kredytu hipotecznego. Potem dostajesz klucze do swojego nowego domu.
12. Jakich dokumentów zazwyczaj potrzebujesz?
Do wniosku o kredyt hipoteczny kredytodawca wymaga dokumentów, które pokazują Twoją sytuację osobistą i finansową. To, jakie dokładnie dokumenty są potrzebne, zależy od osoby.
Chodzi na przykład o:
- Ważny dokument tożsamości
- Aktualne paski wynagrodzenia
- Zaświadczenie pracodawcy, jeśli jest potrzebne
- Dane o Twojej historii zatrudnienia lub o Twojej firmie
- Informacje o oszczędnościach
- Zestawienia pożyczek i innych zobowiązań
- Zestawienie długu studenckiego, jeśli go masz
- Umowę kupna (koopovereenkomst)
- Raport z wyceny (taxatierapport)
Twój doradca hipoteczny powie Ci, jakie dokumenty są potrzebne w Twojej sytuacji.
Ile więc naprawdę możesz pożyczyć?
Maksymalny kredyt hipoteczny jest sprawą indywidualną. Dwie osoby z taką samą pensją mogą pożyczyć różne kwoty, na przykład dlatego, że mają inne długi, inny rodzaj umowy albo kupują razem z partnerem.
Poza tym maksymalna kwota, którą wolno Ci pożyczyć, nie zawsze jest kwotą, którą płaci się komfortowo. Dlatego weź pod uwagę także własne wydatki, plany na przyszłość i to, ile swobody finansowej chcesz mieć co miesiąc.
Dobre przygotowanie daje jasność i pomaga Ci spokojnie i pewnie szukać odpowiedniego domu.
Chcesz wiedzieć, jakie masz możliwości, albo masz pytania dotyczące kupna domu? Skontaktuj się z nami, chętnie pomożemy Ci zaplanować następny krok.
